Топ-100
Back

ⓘ יידישע שטרעמונגען ..




                                               

בונדיזם

בונדיזם: אַלגעמיינער ייִדישער אַרבעטערסבונד אין ליטע, פּוילן און רוסלאַנד. דער בונד איז אַ ייִדישע סאָציאַליסטישע באַוועגונג פֿון מזרח אייראָפּע. דער ערשטער קאָנגרעס פֿונעם בונד איז געווען אין ווילנע אין 1897. די אידעאַלאָגיע פֿון בונד איז געווען סאָציאליסטיש, וועלטליכער און ייִדיש. לויט דעם בונדס אידיאַלאָגיע נאָר קולטורעלע פרײַהײַט פֿאַר אַלע מינדערהייטן, און בפֿרט פֿאַר דעם ייִדישן פאָלק קען זײַן אַן אמתער סאָציאליסטישע פרײַהײַט. דער בונד האָט געשפּילט אַ זייער וויכטיק ראָלע אין ציש"א, דער יידישער וועלטליכער שול וועזן אין פּוילן צווישן די וועלט מלחמות. דער בונד האָט אָרגאַניזירט אַרבעטע ...

                                               

בני-הית און בני-חית

בני־הית און בני־חית זיינען געווען צוויי צווייגן אַשכנזים אין מיטל־עלטער. די נעמען צייגן דעם אונטערשייד אינעם שטייגער פון אַרויסריידן דעם אות "חית" און דער חילוק צווישן ביידע גרופּעס איז געווען אַ קולטורעלער: אין מינהגים און אין שפּראַך.

                                               

הומאניסטישע יידישקייט

הומאַניסטישע ייִדישקייַט איז אַ ייִדישע שטרעמונג‏ וואָס נאַרײַעט אַ ניט־טעיִסטישע אָלטערנאַטיוו פֿאַרן הייַנטצייַטיקן ייִדישן לעבן. עס דעפֿינירט די ייִדישקייט ווי די קולטורעלע און היסטאָרישע דערפֿאַרונג‏ פֿונעם ייִדישן פאָלק. עס מוטיקט הומאַניסטישע און וועלטלעכע ייִדן צו ריכטן זייער ייִדישע אידענטיטעט דורך באַטײליקונג אין ייִדישע יום־טובֿים און אַריבערגײנדיקע מינהגים מיט אינספּירירנדיקע צערעמאָניעס װאָס מאַכן נוצן, אָבער גיין ווייַטער, פֿון דער טראדיציאנעלער ליטעראַטור. זייַן פֿילאָסאָפֿישער יסוד איז כּולל די פֿאָלגנדיקע געדאַנקען: די עטיק און מאָראַליטעט זאָלן העלפֿן צו די באַדאַרפֿן פֿונ ...

                                               

חסידות

חסידות איז אַ שטרעמונג וואָס איז געגרינדעט געוואָרן דורכן בעל שם טוב, באַזירט אויף יסודות אין תורת הקבלה. די יסודות פון חסידות זענען צו דינען דעם באשעפֿער מיט אינערלעכקייט פֿון האַרץ. חסידות האט שטאַרק באַטאָנט לויטערקייט פון האַרץ, אַהבת ישׂראל, און התקשרות און אמונה אין צדיקים. אַן עקסטערן דגוש ווערט געלייגט אויף שבירת המדות, אויסצורײַסן גאווה, כּעס, א.ד.ג. און זיך ברעכן די תּאוות הגשמיות. חסידים זענען די ייִדן וואָס פֿירן זיך לויט די אויבנדערמאָנטע יסודות פון דרך הבעש"ט. דער ריכטיקער אָפּטײַטש פֿון דעם וואָרט חסיד איז פֿון מתחסד עם קונו, ד.ה. ער טוט מער ווי מען ברויך צו טאָן כּלפּדי חוב ...

                                               

חרדים

חרדים אדער חרדישע יידן איז א שטרעמונג ביים יידישן פאלק וואס ענטהאלט סיי ליטווישע און סיי חסידים. רוב פון זיי גייען מיט שווארצע היט און רעקל. זיי גייען נישט אין קאלעזש, און זענען נאר אקטיוו רוב בדרך כלל אין ביזנעס וואס איז נישט קיין פראפעשנאל און מען דארף נישט האבן קיין גוישען חינוך. פארשטייט זיך אז עס דא אויסנאמען. חרדים זיינען רעליגיעזע אידן וואס האבן די פאלגנדע כאראקטעריסטן: אפט גייען זיי אנגעטאן מיט א ווייסע בלוסקע א שווארצע רעקל מיט א היט. פירן זיך שטריינג לויט דער הלכה. שטעלן תורה אלס א הויפט ראלע אין זייער לעבן. הערן צו דעם פסק פון די רבנים. לייקענען אָפּ דער ציוניסטישע אידיאל. אלע פ ...

                                               

יידישיסט

ײִדישיסטן זײַנען אזעלכע מיט דער אידיאלאגיע פון אנטוויקלען די ייִדישע שפראך אין א קולטור מיט אן אײגענער ליטעראטור. יידישיסטן ווערן היינט באטיטולט די וואס געבן זיך אָפ מיט פרעזערווירן די יידישע שפראך פון אמאל אלס א קולטור און ליטעראַטור. כדאי צו האלטן אין זינען, אז עס זענען פאראן פארשיידענע מינים "יידישיסטן". היסטאריש געזען, זענען די יידישיסטן געווען פארבונדן מיט די לינקע פאליטישע אידעאלאגיעס, באזונדערס מיט בונדיזם. עס זענען אבער אויך געווען פרומע יידישיסטן, קאמוניסטישע אא"וו. היינט קען מען זאגן, אז א יידישיסט איז יעדער מענטש, וואס איז פאראינטערעסירט אין רעדן יידיש ווי אן אידעאלאגיע. די ישיב ...

                                     

ⓘ יידישע שטרעמונגען

  • זײער יידנטום איז צװישן א רטא דא קסאישע און קא נסערװא טא רישע א מעריקא נע שטרעמונגען אפילו וואס זי נישט געווען זעהר פרום, האט אירע יידישקייט געבליבן שטארק
  • די אפיציעלער שטרעמונג אפטיילנדיג גענצליך פון די אנדערע מער אסימלירטע שטרעמונגען װאס האבן געזוכט אװעקצוגיין פון די אויסגעטרויטענע ת ורה און הלכה דיגע װעגען
  • אנגענומען געווארן װי אן אפיציעלע שטרעמונג אפטיילנדיג גענצליך פון די אנדערע שטרעמונגען לויט געוויסע איז דעמאלטס געשאפען געווארן ארטאדאקסיע און די באקאנטע סלאגאן
  • פון שמעון דובנאוו, אז יידן זענען א פאלק אן א לאנד, און דאס עיקר פון דאס יידישע פאלק איז דאס גייסטליך טייל. דאס ערשטע מאל וואס א מענטש האט פרובירט עס דורכצופירן
  • . רעפ א רם ײ דנטום איז א יידישע רעליגיעזע שטרעמונג וואס איז גאר מאדערן געשטימט און האלט נישט פון דער פליכט פון תורה און מצוות. ביי די ארטאדאקסן ווערן נישט
  • טראדיציאנעלער העברעי ש: מסורתיים איז דער ביינאמען פאר סעקולערע יידן אין ישראל וואס פירן זיך לויט עטלעכע יידישע מנהגים, ווי צום ביישפיל עסן ניט טריפה.
  • אידן. די דייטשן האבן געטענה ט אז א יידישע מינאריטעט ווילן איבערנעמען די הערשאפט און אויסהרגענען מענטשן אזוי ווי די יידישע קאמוניסטן האבן געפירט אינעם סאוועטן
  • בית דין איז א יידישע רעליגיע געריכט וואס פסקנ ט לויט דער יידישער הלכה איבער הויפט דיני ממונות. די דיינים ווערן אויסגעקליבן דורך פריעריגע רבנים נאך וואס
  • בחורים אין עלטער פון 17 יאר און העכער ביז די חתונה בערך 20 צו לערנען יידישע שריפטען ווי די תורה, גמרא און מפרשים. ישיבה קטנה - פא ר ערווא קסענע אין
חרדים לאומיים
                                               

חרדים לאומיים

חרדים לאומים איז א ארץ ישראלדיגער באגריף, עס א געמיש פון מזרחי און חרדיש, זיי גייען מיט בערד אבער נישט מיט קיין היטן און אפאר מיט רעקל אויך. זיי שיקן מער אין ישיבות, און זיי זענען הרגשדיג מיט חסידות געשטימט.

                                               

טראדיציאנעלער

טראדיציאנעלער איז דער ביינאמען פאר סעקולערע יידן אין ישראל וואס פירן זיך לויט עטלעכע יידישע מנהגים, ווי צום ביישפיל עסן ניט טריפה.

Users also searched:

...