Топ-100
Back

ⓘ השכלה ..




                                               

השכלה

השכלה איז געווען א יידישע באוועגונג אין אייראפע סוף דעם 18טן יארהונדערט אין דער נייע עפאכע. זיי האבן געהאלטן אז מען דארף זיך אויפקלערן מיט דער גוישער סביבה כדי צו קענען זייערע חכמות און איינעמען זייערע וועלטלעכע ידיעות און צו זיין אויסגעמישט מיט די גוים. די השכלה באוועגונג איז געווען פאראלעל צו דער אויפקלערונג אין דער אלגעמיינער אייראפעישער געזעלשאפט. טייל משכילים האבן זיך בעיקר פארלייגט אויף די לערנונגען פון דקדוק און תנ"ך. און דערפאר הערשט א שטארקער אומוויסנדיגקייט אין די ענינים ביי די חסידישע יידן. דער סאמער ערשטער משכיל ווערט גערעכנט משה מענדלסאן, וואס ער האט איבערגעטייטשט די תורה קעגן ...

                                               

אסימילאציע

אסימילאציע איז דער אקט פון התבוללות דורך זיך אפלערנען פון די גוים, און זיי ליבען, דורך אנטאן זייערע קליידונג נאכגיין זייער מאדע, רעדן זייער שפראך, גיין צו זייערע טעאטערס און שפילן זייערע ספארטס און לערנען זייערע חכמות און דערנאך חתונה האבן מיט גוים און אזוי ארום אפציווישען דאס אייגענארטיקייט פון א פאלק וואס האבן בלויז שייכות און לעבן צווישן זיך מיט זייער אייגן קולטור און ציווילאזציע.

                                               

מענדעלע מוכר ספרים

מענדעלע מוכר ספרים איז געווען דער פסעוודאנים פון שלום יעקב אַבראַמאָװיטש, א שרייבער אויף העברעאיש און יודיש וועלכער האט געלעבט און געשאפן פון 1839 ביז 1917. דער גרויסער יידישער שריפטשטעלער, שלום עליכם, האט אים גערופן דער "זיידע" פון יידישער ליטעראטור, צוליב דעם וואס ער איז געווען דער סאמע ערשטער ראמאניסט פון דער יידישיסטישער באוועגונג, וואס איז געבוירן געווארן פון דער השכלה-באוועגונג. זיין אויפטו האט געבוירן א שפראך, וואס איז ביז דאן נאר געווען צוריקגעשטאנען און ארים, און האט גענוצט נאר צו רעדן און כמעט נישט צו שרייבן אדער לייענען ליטערארישע ביכער פון הויכער קוואליטעט. ביז דאן האט די יודיש ...